wersja polska english version

4 września 2017r.

9 września 2017r wchodzą w życie:

1) Ustawaz dnia 22 czerwca 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017, poz. 1595). Zmiany dotyczą m.in. postępowania w sprawie wpisania zabytku do rejestru

   

2) Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo spółdzielcze ( Dz. U. 2017, poz. 1596). Zmiany dotyczą m.in. członkostwa w spółdzielni, umów o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, zarządu nieruchomościa wspólną, wynagrodzenia notariusza, a także obowiązku zmiany statutów stosownie do wymagań ustawy.

 
 

 

 


ODPOWIEDZIALNOŚĆ WŁAŚCICIELA BUDYNKU

Sąd Najwyższy, II CSK 107/16  

Właściciel budynku nie odpowiada na podstawie art. 415 i 416 k.c. za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej na skutek pożaru w lokalu położonym w budynku, chyba że pożar pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z zaniechaniem lub nienależytym wykonaniem przez właściciela obowiązków przewidzianych w art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.).


WPIS DO KSIĘGI WIECZYSTEJ

Sąd Najwyższy, I CSK 819/15  

W postępowaniu o wpis do księgi wieczystej dokumenty, o których mowa w art. 95 ust. 1 w związku z ust. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (jedn. tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1988 ze zm.) nie mogą być zastąpione odpisami poświadczonymi przez pełnomocnika wnioskodawcy na podstawie art. 129 § 2 k.p.c.


DOWÓD Z NAGRANEJ ROZMOWY

Sąd Najwyższy,II CSK 478/15

Niedopuszczalne jest przeprowadzenie w postępowaniu cywilnym dowodu z nagrań uzyskanych w sposób przestępczy, z naruszeniem art. 267 k.k. Nie jest natomiast wyłączone wykorzystanie dowodów, które tego przestępstwa nie stanowią, gdyż są utrwaleniem rozmowy, w której uczestniczy nagrywający, a więc stanowią informację którą uzyskał legalnie.

 

teza opublikowana w „Monitorze Prawniczym”

 

Ograniczenia dowodowe wobec potajemnego nagrania rozmowy, w której uczestniczy nagrywający, wynikać mogą z charakteru zawartych w nim treści, dotyczących sfery prywatności osoby nagrywanej, jak i okoliczności, w jakich dokonano nagrania. Brak zgody osoby nagranej na wykorzystanie nagrania w procesie cywilnym wymaga przeprowadzenia oceny, czy dowód – ze względu na swoją treść i sposób uzyskania – nie narusza konstytucyjnie gwarantowanego (art. 47 Konstytucji RP) prawa do prywatności osoby nagranej, a jeżeli tak, to czy naruszenie tego prawa może znaleźć uzasadnienie w potrzebie zapewnienia innej osobie prawa do sprawiedliwego procesu (art. 45 Konstytucji RP).

Glosa Bartosza Karolczyka, Monitor Prawniczy 2016, nr 22, s. 1224

Glosator stwierdził, że w komentowanym wyroku Sąd Najwyższy uznał, iż w okolicznościach sprawy sądy powszechne dopuściły się naruszenia prawa procesowego odmawiając przeprowadzenia dowodu z nagrania rozmowy, w której uczestniczył powód, i którego dokonał bez wiedzy swojego rozmówcy. Rozmówca powoda nie był stroną sporu sądowego, lecz występował w nim w charakterze świadka. W ocenie autora, o ile rozstrzygnięcie zarzutu skargi kasacyjnej jest trafne, o tyle uzasadnienie wyroku zasługuje na uwagi krytyczne.

Zdaniem glosatora, Sąd Najwyższy uznał, że należy rozróżnić nagrywanie rozmów, w których uczestniczy nagrywający, co nie jest karalne, od przestępstwa nielegalnego uzyskiwania informacji stypizowanego w art. 267 k.k. Sąd Najwyższy wskazał również, że nie można a priori dyskwalifikować dowodu z potajemnego nagrania rozmowy, w której uczestniczy nagrywający, z tego względu, że ma on możliwość sterowania przebiegiem rozmowy. W ocenie autora, nie jest jasne, co skład orzekający miał na względzie, używając czasownika „dyskwalifikować”. Nie jest to słowo, które występuje w przepisach kodeksu postępowania cywilnego, zatem nie ma ustalonej treści normatywnej.

Odnosząc się do kategorii nagrań niezabronionej przez prawo karne, Sąd Najwyższy wkroczył – zdaniem glosatora – w sferę zastrzeżoną dla sędziów w systemie prawa precedensowego, czyli tworzenia norm w uzasadnieniach orzeczeń sądowych, i stwierdził, że wobec takich dowodów ograniczenia dopuszczalności wynikać mogą z charakteru zawartych w nim treści, dotyczących sfery prywatności osoby nagrywanej. Komentator podniósł, że takie rozgraniczenie nie wynika z żadnego przepisu prawa.

Autor wskazał również, że Sąd Najwyższy ustanowił dwustopniowy test dopuszczalności dowodów. Uznał, że brak zgody osoby nagrywanej wymaga przeprowadzenia oceny, czy dowód – ze względu na swoją treść i sposób uzyskania – nie narusza konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do prywatności. Następnie, jeżeli dowód ze względu na swoją treść i sposób uzyskania narusza prawo do prywatności, to należy ocenić czy było to uzasadnione potrzebą zapewnienia innej osobie prawa do sprawiedliwego procesu. W ocenie glosatora, nie wiadomo, co się dzieje, jeżeli ocena prowadzi do wniosku, że dowód nie narusza prawa do prywatności.

W uzasadnieniu komentowanego orzeczenia nie ma wyrażonej wprost oceny, czy dowód z nagrania w sprawie ze względu na swoją treść i sposób uzyskania naruszał prawo nagrywanego do prywatności. W ocenie autora trafny jest pogląd, że samo potajemne utrwalenie przebiegu rozmowy przez jednego z jej uczestników, co do zasady nie narusza prawa do prywatności. Należy zbadać, jakie było lub jakie mogło być, oceniane obiektywnie, oczekiwanie danej osoby co do poufności rozmowy. Nie można racjonalnie przyjąć, że każda rozmowa, jaką człowiek odbywa, odbywa się z dorozumianym założeniem poufności. Czyniłoby to ideę poufności zbędną, w tym jej wyraźne zastrzeganie. Poufność może być albo wyraźna lub dorozumiana, wynikająca z charakteru rozmówców lub innych okoliczności.

R.N.


27.03.2017

1 kwietnia 2017r. wchodzą w życie:

- Ustawa o zmianie Ustawy - Kodeks Karny Wykonawczy (Dz. U. 2017, poz. 204)

- Ustawa o zmianie Ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017, poz. 88)

 

2 kwietnia 2017r. wchodzi w życie:

- Ustawa o zmianie Ustawy - Prawo o zgromadzeniach (Dz. U. 2017, poz. 579)


1.01.2017

1 STYCZNIA 2017 r. WCHODZĄ W ŻYCIE:

- Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników (Dz. U. 2016, poz. 1961) - reguluje zasady sprzedaży produktów przez rolników;

-Ustawa z dnia 6 października 2016 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz ustawy o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. 2016, poz. 1940) - ;

- Ustawa z dnia 29 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2016, poz. 1926) - wprowadza m.in. karę do 1 roku więzienia za nierzetelne wystawienie faktury;

- Ustawa z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo łowieckie (Dz. U. 2016, poz. 1082) - dotyczy szkód wyrządzanych przez zwierzęta;

- Ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2016, poz. 780) - wg zaproponowanej zmiany w koszty działalności gospodarczej nie będą wliczane płatności, które nie zostały dokonane za pośrednictwem rachunku płatniczego - dotyczy to kwot od 15.000 złotych;

3 STYCZNIA 2017 r. WCHODZĄ W ŻYCIE:

-Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. 2016, poz. 2072);

- Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego(Dz. U. 2016, poz. 2073);

- Ustawa z dnia 13 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego(Dz. U. 2016, poz. 2074);

 

6 STYCZNIA 2017 r. WCHODZĄ W ŻYCIE:

-Ustawa z dnia 15 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt (Dz. U. 2016, poz. 2102)

-Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2016, poz. 2103) - dotyczy m.in. jawności oświadczeń majątkowych sędziów, postepowania dyscyplinarnego 

   

 

   
   

 


HIPOTEKA PRZYMUSOWA

Sąd Najwyższy, III CZP 81/16

Tytułowi egzekucyjnemu zasądzającemu należność od dłużnika osobistego można nadać klauzulę wykonalności przeciwko nabywcy nieruchomości obciążonej hipoteką zabezpieczającą zasądzoną wierzytelność (art. 788 § 1 k.p.c.), jeżeli tytuł egzekucyjny obejmuje obowiązek zbywcy wynikający ze stosunku prawnego hipoteki.


ZATRZYMANIE PRAWA JAZDY

Trybunał Konstytucyjny, K 24/15

Nakładanie w ramach dwóch różnych postępowań (karnego i administracyjnego) za ten sam czyn (tj. za przekroczenie prędkości dopuszczalnej o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym) dwóch różnych sankcji (czasowego zatrzymania prawa jazdy oraz grzywny) nie narusza zasady, że nie można orzekać dwa razy w tej samej sprawie. Niezgodne z konstytucją są zaskarżone przepisy w zakresie, w jakim nie przewidują sytuacji usprawiedliwiających kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym  wówczas, gdy zachodzi stan wyższej konieczności. 

Zasada ne bis in idem nie została naruszona, gdyż zatrzymanie prawa jazdy w tym przypadku nie jest sankcją karną, lecz administracyjną. Przewidują ją przepisy prawa administracyjnego za naruszenie zakazu administracyjnego ograniczającego prędkość poruszania się pojazdem mechanicznym na obszarze zabudowanym.

Niezgodność z konstytucją została orzeczona w niniejszej sprawie jedynie w zakresie, w jakim zaskarżona regulacja prawna nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym wówczas, gdy zachodzi stan wyższej konieczności. Trybunał Konstytucyjny uznał, że w tym zakresie kwestionowane przepisy są niezgodne z art. 2 i art. 45 ust. 1 konstytucji. Brakuje bowiem w ustawie wyraźnego wskazania, że prawo jazdy nie zostanie  zatrzymane osobie prowadzącej pojazd na obszarze zabudowanym z przekroczeniem dozwolonej prędkości, jeśli działała ona w celu zapobieżenia czy ograniczenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, którego to niebezpieczeństwa nie można inaczej uniknąć, a dobro poświęcone w postaci bezpieczeństwa na drodze nie przedstawia wartości oczywiście większej niż dobro ratowane. W prawie administracyjnym – podobnie jak ma to miejsce w prawie karnym i prawie wykroczeń – powinien być uwzględniany przypadek kolizji dóbr, wartości i interesów usprawiedliwiający niezastosowanie się przez jednostkę do nakazów i zakazów ustanowionych przepisami prawa, których naruszenie jest sankcjonowane przez prawo. Stan wyższej konieczności, o którym tu mowa nie może być jednak rozumiany szeroko ani utożsamiany ze „szczególnie uzasadnionymi przypadkami”.

Powołanie się na stan wyższej konieczności uzasadniający odstąpienie od zatrzymania prawa jazdy osobie, która nadmiernie przekroczyła prędkość, powinno być zastrzeżone przez ustawodawcę tylko dla takiej sytuacji, gdy owo przekroczenie prędkości usprawiedliwione jest potrzebą ratowania życia i zdrowia.

 


POŚWIADCZENIE PODPISU

Sąd Najwyższy, IV CSK 529/14

Poświadczenie przez notariusza własnoręczności podpisu może dotyczyć tylko podpisu złożonego na oryginale dokumentu.


UŻYTKOWANIE WIECZYSTE

Sąd Najwyższy, I CSK 129/14

1. Niedokonanie przez użytkownika wieczystego przebudowy i modernizacji budynku znajdującego się na gruncie oddanym mu w użytkowanie wieczyste w zamian za zwolnienie z obowiązku uiszczenia ceny sprzedaży tego budynku może być uznane za korzystanie z gruntu w sposób sprzeczny z jego przeznaczeniem określonym w umowie i uzasadniać jej rozwiązanie na podstawie art. 240 k.c. i art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst: Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.).

2. Postanowienia umowy o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste dotyczące sposobu korzystania z niej wiążą kolejnego nabywcę prawa użytkowania wieczystego także wtedy, gdy nie zostały ujawnione w księdze wieczystej.